Królowa Kleopatra VII Wielka była właścicielką jedynej, w tamtym okresie, kopalni porfiru i sprawiła, że stał się on ważnym i popularnym materiałem. Był używany przez cesarzy rzymskich do budowy posągów, ołtarzy, wykonywania luksusowych przedmiotów oraz zdobienia ważnych budowli, np. Panteonu.

Porfir znało i ceniło także Cesarstwo Bizantyjskie a Justynian II Wielki użył kolumn porfirowych do budowy słynnego kościoła Mądrości Bożej - Hagia Sophia w Stambule, później przekszatłconego w meczet a dzisiaj w muzeum.

Nazwa "porfir" ma swoje źródło w grece i oznacza: „purpurową czerwień”, zaś purpura, od zawsze, jest symbolem władzy królewskiej.

W Polsce, w okolicach Krakowa mamy dwa złoża porfiru: nieczynny od 1979 roku kamieniołom w Miękini oraz kopalnię porfiru kwarcowego "Zalas".

Porfiry miękińskie były znane od XVII wieku. W różnym czasie produkowano z nich kostkę brukową, brukowiec do wykładania chodników, płyty posadzkowe, kamień łamany i szuter.

Największe zastosowanie porfir znalazł w architekturze Krakowa. Wybrukowano nim wiele jezdni i placów, użyto go przy budowie kościoła Najświętszego Serca Jezusowego oraz na Kopcu Piłsudskiego.

Najstarsza informacja na temat wykorzystania tego materiału pochodzi z 1845 roku i dotyczy budowy drogi oraz chodnika prowadzącego na wzgórze wawelskie.

"Zalas" to kopalnia porfiru kwarcowego, z którego produkowany jest tłuczeń, kamień łamany, grysy porfirowe, kliniec. Eksploatacja złoża rozpoczęła się w latach międzywojennych. Obecnie jest ono nawiększym i jedynym czynnym w Polsce.